Kindness Is The Art Of Humanity

Doc.Dr. Halil ALTUNTAS

Member of the Religious Council

When we see someone in a difficult situation we feel distressed. Which heart would not ache to see one with no clothes, freezing in the cold, or to see an elderly or a mother struggling to feed their children. Who would not feel sympathy for a bird with a broken wing. Looking at todays world; can one act as if nothing is going on and close their eyes to people leaving their homes and seeking help from our country just to save their lives. Our inner self desires that these negative situations are dealt with, within ourselves or by the surrounding. And this is the feeling of goodness in humans. Goodness is the integration of “ma’ruf”, “ihsan” and “birr” which represent morality/religion. Due to this, it can be said that goodness is living life in a divine will in an appropriate way. With this point of view, faith sits at the base of the goodness hierarchy whilst morality is at the peak. Nevertheless, faith, sacrifice, worship and morality is the description of goodness in the Qur’an. The Qur’an also states that goodness is the piety of behaviour in a person. If we remind ourselves that piety is staying away from the orders and prohibitions the Allah has stated, we recognise that to be a good person is to be a good Muslim; and to do good is to live life as a Muslim.

Goodness is quality and doing good is an action. As in quality and action, goodness is the innate of Allah. His goodness is eternal blessings to humans which are reflected to others. Here, gratitude comes into action which is the key relationship between Allah and his worshiper and the Islamic consciousness. As gratitude is repaying the blessings given, the Islamic view to “why do we do good?” can be answered by: doing good is reaching out to others and serving them means that have been given to us by Allah (SWT) and being recognized by him as a “believer whom is giving good loans” and through this you will be portraying a conscious action in appreciating. The warrant of “do good like the good Allah has done to you” advises that the good accomplishments in life must be to the absolute good, and the measure of serving should be a response of commitment and should point to a sense of gratitude. In reality, the mechanism of gratitude has been established within us. Similarly, like good, bad is also found in our inner selves, it is our password. The explanation of the password is left for our will. Our actions, regardless of good or bad are made distinct in the following way, the direction of the will is used according to the preferences of individuals. Once the will of good is put aside and abandoned this will turn into a disaster of ungratefulness towards God. We can endorse that this action of negative ambition and self can be resolved through caring towards the hardship of people around us, sharing the pity with fellow man is the art of humanity. The fact that the self and devil have acquired evil as a profession requires people to stand against this and liven the good (emr bi’l-ma’rûf ve nehy anilmünker) through activities that are made to support it. As a result, good will be oriented in favor of institutional grounds: “From you, ensure a community that calls for charity, orders good and abandons from the evil. Those will prosper.” Prophet Lokman (alaihissalam), at the time of his presence echoes the following statement to his son “Order good, keep prevent the evil”. So the faithful person, must not leave his mechanism discarded from good through passive and selfish acts of kindness and on the other hand must reflect the same awareness to the community. Good, which is the source of happiness and the calmness of the spirit can be perceived as equal in line with the term “give”. Stroking the head of an orphan showing him care and consolation. Feeding a hungry animal that cannot confirm with you that he has only received two sips of water from you will definitely be able to feel this. Sparing time to give directions to a person whom is lost. However, speaking of the first association of ‘give’ would most of the time be tangible. Dressing a needy person, saving a person in debt, in other words benefitting others from your financial circumstances. These are all actions of good. Our joy from goodness, will in proportion to the contributions to the quality of our humanity. At this stage good should be stored from the heart and when giving the person who is concerned will be identified through the determinants. Thus doing good for show is nothing but discord. If it were you involved in taking something in contortion but then giving to someone else as a good deed will show that you do not put yourself in the place of those vulnerable. This is the nature of a shadow lowering the agents of good/favor. Thus “You cannot reach good unless you spend the things you love towards the path of Allah (SWT).” To reach good, the orientation of good must be kept active. In fact faculty should be the case. The person who succeeds this will not ask “a naked person ‘where is your clothes’ and to a homeless ‘what happened to your house’.” If there is pain and suffering his role will be to ease the falling. The reason or cause is nothing more than a simple detail. He will know that the good deed he has done is recognized and seen by Allah (SWT). Besides, only Allah knowing the deed will not require any other reason for good to be done. “He knows, he will give the reward, and will not need anyone else to indulge on the action one has done” this specific understanding of religion describes this act as “sincerity” and underlines it as the fruit of the case. Here, regardless of – the give- it is not from the giver but is Allah (SWT), he is only the trustee. “ What the right hand gives, the left hand would not see”, for this the good doer is no privileged against someone who he has provided for. His will not taunt the action of good and too will not expect any acknowledgements. As he is aware that such action will only deprive him from the divine compliments. Happiness in result of doing good is the mark of the sacrifice shown. While giving from your goods if you have learned to give from the valuables you have lowered your passion and have not become the adherent of your materials. The fruit from this success is the freedom of your inner world of pleasure living the atmosphere of high pleasure and liberty feeding on a soul devoted to doing good. In order to reach the social phenomenon of experiencing individual goodness and freeing yourself from the passive position it is essential to engage in corporative activities. The following verse gives us this message, “Cooperate in righteousness and piety, but do not corporate in sin and and aggression. Initiating righteousness can also be experienced in the verbal format too. It states in the Quran that the believers “command good, and keeps you away from evil” thus this is therefore the qualifying mark of the shape. However they should keep in mind that in Islam any word said if not supported by action is nothing but only ‘sayings’. The true one is whom recommends good will own the license. By license we refer to, those inspiring and recommending others to be pious and good must be carrying stated qualities. In the Quran, for the Jews of Medina at the time it was said “Do you order righteousness of the people and forget yourselves while you recite the Scripture? Then will you not reason?” and for the Muslims there was a simple but important warning “Do not be like them”. The ability to disable goodness leads to evil and abuse. Negativity that is loaded by evil in ones self will build and open discomfort and remorse. The only way to get rid of this feeling will be through actions of good deed. This is the ultimate truth of ones soul. There are several charity services that are sensitive hearted, they do not sin and yet they are still not recognized in society. As a result of mistakes and sins the damage that has been done to the truth can be compensated by good intentions and efforts. Thus our Prophet (SAW) has stated that humans cannot be sinless. Too it is indicated in the Quran that a sin can be redeemed through an act of goodness that follows it. In fact this is an act of a keen believer and is certified by the following ayah “No doubt, goodness will replace evil”. Similarly our Prophet (SAW) expresses the meaning further as follows “Wherever you are, prevent yourself from going against Allah (SWT) and do a righteous deed after committing a sin so that it is removed”. Another interpretation of “destroy evil with good” will be to act righteous against anything unfair and evil. Yes, this is a difficult position. However our crude hearts will see the evil and respond rebelliously and say “return to the fold”. Yet this is nothing but surrendering a blind impulse. Instead of acting like “everyone” and doing the easy it is more beneficial to respond in a righteous way. In life this is the most effective technique to exquisite the soul. Acting like this will diminish the rivalry feelings between people. Thus the Quran raises this in the following verse 34 of Surah Fussilat “And not equal are the good deed and the bad. Repel [evil] by that [deed] which is better; and thereupon the one whom between you and him is enmity [will become] as though he was a devoted friend.” But for those who respond to this as “I tried but the outcome was still evil”, should review the degree of their sincerity in religion. While doing this could man have been overseeing the sake of Allah? Or has he acted like a hunter who has fed birds? Lets say our goal was to favor Allah (SWT), but we still saw evil; we will still be the accomplishers; because the ultimate purpose of our whole being is for the sake of Allah (SWT) and we will be taking more concrete steps in this cause. A famous proverb of ours is as follows “Do good and throw it into the sea, if the fish does not know the creator will.” There’s more to it which is as “Goodness for goodness is from everyone, but goodness against evil is a mans accomplishment.”. We have fortified our marriage; is this something little? Postponing good while having opportunity is a risky attitude morally. Before everything the feeling of goodness will become blunt and will deteriorate until it vanishes. Ore importantly the opportunity of doing good will actually fade away. While the opportunity is there it is important to take advantage of it and use it. Opportunities to do good will not always come in hand. “I will do it later” will only contrite you. We have the right to be happy as much as our good actions.

La bienfaisance est l’art de l’humanité

La bienfaisance est l’art de l’humanité

Chargée de Cours Halil ALTUNDAŞ

Membre du Haut-Conseil des Affaires Religieuses

Lorsque l’on rencontre une personne en détresse notre sérénité se trouble. Quelle coeur dont la nature n’est pas déformé ne frémit pas en voyant une personne âgée tremblant de froid dans un état malheureux ou une mère qui n’a rien à offrir à manger à ses enfants. Quel coeur ne tremble pas devant le détresse d’un oiseau dont une aile est cassée. Venons-en à la pratique: qui peut fermer les yeux et ne rien faire face à la souffrance d’une population qui quitte leurs maisons et leurs pays pour sauver leurs vies. Nous voulons remédier à ce genre de misère que l’on rencontre instinctivement, du moins nous voulons qu’il soit remédié. Voilà; ceci est l’œuvre du sentiment de bonté qu’est doté l’être humain. Les mots ‘ma’ruf’, ‘ihsan’, ‘birr’ ainsi que leurs déclinaisons s’unissent dans la notion de la ‘bienfaisance’ qui représente au dernier plan l’éthique/la religion. Nous pouvons dire que la bienfaisance est le fait de vivre entièrement selon la volonté divine. Avec ce point de vue, la base de la pyramide de la bienfaisance est composée de la foi. Tous les éléments reflétant la religion à la vie est fondée sur cette base. Le sentiment de bienfaisance fait partie de l’éthique qui occupe le sommet de cette pyramide. La description de la bienfaisance du Noble Coran contient dans l’ordre des éléments de la foi, de dépense pour Allah (infak), d’adoration et d’éthique. Le Noble Coran décrit aussi brièvement la bienfaisance par ‘l’attitude d’une personne pieuse’. Si on se rappelle que la piété signifie la crainte de transgresser les ordres et interdits d’Allah, pour être une bonne personne, il faut être un bon musulman, alors pour pouvoir accomplir une bonne action, on peut comprendre qu’il faut vivre une vie digne d’un musulman.

La bienfaisance est une qualité, réaliser une bienfaisance est une action. La qualité et l’action est un don qui provient du Bon Absolu qui est Allah. La bienfaisance se reflète chez les gens avec ses bénédictions infinis et avec l’envie de partager ces bénédictions avec d’autres. Le point essientiel entre le serviteur et Allah, ainsi que le point le plus important de l’indication de la conscience islamique, est la notion de grâce qui intervient ici. Étant donné que la grâce signifie répliquer de la même façon, nous pouvons, avec une conscience islamique, trouver une réponse à la question ”pourquoi faisons-nous du bien?”. Réaliser une bonne oeuvre est le fait d’être intermédiaire en faisant parvenir les bénédictions qui nous sont accordées aux autres personnes ainsi être un serviteur qui ‘donne un beau prêt à Allah’. De ce fait compenser l’envie de parvenir à atteindre la conscience de grâce. La prescription “Sois bienfaisant comme Allah a été bienfaisant envers toi” nous indiquent que les oeuvres de bonté représente une norme de fidélité et une signification de reconnaissance envers le Bon Absolu qui est Allah. En réalité, le mécanisme de gratitude nous est donné déjà installé en nous-mêmes. De même que le noyau du bien ainsi que celui du mal se trouvent aussi en nous dans nos codes. L’ouverture du code est laissé a notre volonté. La séparation de nos bonnes ou mauvaises oeuvres se fait selon le choix de la volonté de l’être humain. Si le noyau de la bienfaisance n’est pas exploité et est laissé à être abandonné, ce sera le cas d’une ingratitude envers Allah. À partir de cette vérité, on peut dire qu’en surmontant les obstacles de base comme la cupidité et le nefs, donner de l’importance aux problèmes des personnes, partager les fleurs de clémence avec d’autres est un art; l’art de l’humanité.

Contre les incitations au mal du nefs et du diable, une partie de la communauté est dotée d’une qualité spéciale qui a pour mission que la bienfaisance reste active et animée (en ordonnant le bien et interdisant le blâmable), de cette façon la bienfaisance s’installe sur une base institutionnelle. “Que soit issue de vous une communauté qui appelle au bien, ordonne le convenable et interdit le blâmable. Car ce seront eux qui réussiront.” L’enseigne du Prophète Lokman Aleyhiselam qui ‘ordonne le bien, interdit le blâmable’ à son fils est une scène qui se reflète à chaque fois que l’on exécute cette action. C’est à dire que le fidèle ne doit pas laisser la bienfaisance à l’oubli en se comportant passivement et égoïstement. Ainsi, il reflètera cette conscience à son entourage.

La bienfaisance est une source de joie et d’apaisement d’âme qui est quasi équivalente au terme ‘donner’. En caressant la tête d’un orphelin, vous lui donnez de de la amour et de la consolation. Un animal que vous avez nourri, ne serait-ce qu’avec quelques gorgées d’eau, ressent des sentiments même si il ne s’est pas l’exprimer. Vous donnez du temps à la personne qui vous demande une adresse. Mais le mot ‘donner’ connote d’abord avec le matériel. Vous habillez un pauvre, sauvez quelqu’un de sa dette, faites profiter les autres de vos biens. Chacune de ses choses sont des bonnes oeuvres. Les apports des bonnes œuvres à notre joie et à notre humanité est équivaut selon leurs qualités. 2 choses détermine la qualité de la bienfaisance; d’abord le fait qu’elle provient du coeur ensuite, le fait de pouvoir s’identifier à la personne que l’on aide. Faire du bien pour l’ostentation n’est pas une bonté, mais de l’hypocrisie Si vous offrez une chose que vous n’appréciez pas vous-même, c’est que vous n’avez pas pu vous mettre à la place de la personne que vous aidez. C’est un facteur qui nuit à la qualité de la bienfaisance, car comme le dit Allah dans le noble Coran: “Vous n’atteindrez la piété que si vous faites largesse de ce que vous chérissez.” Pour atteindre la bienfaisance, il faut préserver notre orientation à la bienfaisance, veiller qu’elle soit toujours active pour qu’elle devienne une faculté. Celui qui réussit cela, ne demandera jamais à une personne dénudée le sort de ses vêtements ni le sort de l’habitat d’un sans-abri. Puisque la peine et la souffrance existe, il ne lui reste qu’a l’apaiser, car les causes ne sont que des détails. Il sait qu’Allah est au courant de sa bonne oeuvre. De toute façon, le fait que Lui le sache ne laisse aucune autre raison de faire du bien. La façon de raisonner: “Il le sait, Il me récompensera, je n’ai pas besoin que quelqu’un d’autre me félicite!” est le fruit d’une maturité et d’une sincérité profonde que l’on nomme Ihlas. Quoi que l’on donne, rien n’appartient pas au donneur mais à Allah, nous ne sommes que des dépositaires: ‘La main gauche ne voit pas le bien que la main droite fait.’ C’est pour cette raison que la personne qui a l’occasion d’aider n’a aucun privilège face à la personne qu’il aide. En ne tombant pas dans la honte de reprocher son acte de bonté, il n’attends même pas d’être remercié. Il sait que reprocher les bonnes oeuvres faîtes est une raison d’être privé du compliment divin. La joie ressenti après avoir accompli une bonté est le résultat du sacrifice que l’on a montré. Si vous avez appris a donné offrir le meilleur de ce que vous posséder, c’est que vous avez appris à apaiser vos désirs matériels. Vous n’êtes pas dirigé par le matériel, mais par contre, vous diriger le matériel. Le fruit de ce progrès est que votre monde intérieur soit libéré de toutes dépendances, ainsi vous vivrez dans une atmosphère libre, apaisée avec une âme active pour la bienfaisance.

Pour que la bienfaisance puisse devenir un phénomène sociale, nous devons nous passez de l’individualisme, nous sauvez de notre état passif et donc passer à la coopération et à l’action. Ce verset nous donne exactement ce message; ”Entraidez-vous dans l’accomplissement des bonnes œuvres et de la piété et ne vous entraidez pas dans le péché et la transgression”. Pour que la bienfaisance puisse être vécu, les initiatives peuvent être aussi oraux. Il y a une indication de ces initiatives dans la nomination du Noble Coran à propos des fidèles qui “Incite la bonne oeuvre et blâme la mauvaise.” Mais n’oublions pas que dans la compréhension islamique, les paroles qui ne sont pas soutenus par les actions ne sont que ‘des paroles en l’air’. Le principale est que celui qui conseille la bienfaisance soit doté de compétence. La compétence en question ici est que la qualité d’être bienfaisant et de conseiller la bienfaisance doit se trouver tout d’abord chez celui qui le conseille. La parole du Noble Coran envers les Juifs de Médine de l’époque: “Commandez vous aux gens de faire le bien, et vous oubliez vous-mêmes de le faire? Êtes-vous donc dépourvus de la raison?” est comme un avertissement indirect aux musulmans; “Surtout ne soyez pas comme eux!”

Placer le talent de bienfaisance hors service ouvre la porte du mal et du méfait. La façon de se débarrasser des sentiments néfastes, des perturbations intérieurs et des remords intérieurs est la bienfaisance. Ceci est une vérité de l’âme humaine. Les nombreux services de bonté ne sont pas fait par des personnes qui ont les coeurs les plus sensibles ni par des personnes qui ne commettent pas de péchés. Les efforts et les intentions de réparer les erreurs et les péchés commis, les orientent vers la bienfasance. Cependant, notre Prophète, que la paix soit sur lui, nous prévient que l’être humain ne peut pas vivre sans commettre de péché. Le Noble Coran nous rappelle que, de toute façon, commettre une bonne action après la mauvaise est la preuve d’une action d’un musulman qui raisonne. Le Noble Coran nous annonce cette réalité avec ce verset: “Les bonnes oeuvres effacent les mauvaises oeuvres.”La même vérité est annoncée par notre Prophète: “Crains Allah où que tu sois. Fais suivre la mauvaise action par la bonne action, celle-ci l’effacera.” “Effacer la mauvaise action par la bonne action” signifie aussi répondre au mal et à l’injustice par la bonté. Oui, c’est un travail difficile. Nos coeurs non-matures se révoltent au mal auquel on est témoin et répondent directement: ‘de la même façon!’. Alors que ce ne sont rien d’autres que des incitations aveugles. Au lieu de se comporter ‘comme tout le monde’, répondre avec bonté est dure mais avantageux. C’est une technique efficace pour l’éducation de l’âme et de l’esprit dans la vie quotidienne. Se comporter de cette façon permettra de dissoudre les sentiments hostile entre les personnes. Le Noble Coran demande notre attention sur le résultat: “Et voilà que celui qui éprouvait une hostilité pour toi deviendra un ami chaleureux.” La personne qui se plaint en disant que: “J’ai essayé mais le résultat est toujours du mal” doit réviser son degré de sincérité envers la bienfaisance. Mais en faisant ceci a-t-il observer la satisfaction d’Allah ou s’est t-il comporté comme un chasseur jetant un appât à sa proie. Supposons que notre but était la satisfaction d’Allah, mais en contrepartie nous avons encore vécu du mal ; nous serons toujours gagnant; car le but de toute notre existence est la satisfaction d’Allah et nous auront fait un pas de nouveau dans cette direction. C’est exactement le moment de nos proverbes; “Fais du bien et jette-le à la mer, si les poissons l’ignorent, le Créateur le saura.” “Répondre à la bonté par le bonté est l’affaire de tout le monde, répondre à la méchanceté par le bonté est l’affaire d’une personne mature.” Du moins, nous renforcerons notre générosité, est-ce peu de chose?

Reporter l’occasion de faire du bien alors que l’on a la possibilité est dangeureux du point de vue éthique. Avant tout, à force de ne pas utiliser notre bonté, on peut la perdre. De plus, on peut perdre la chance de faire du bien physiquement. Il faut profiter de l’occasion dès qu’il est possible, car on ne peut pas toujours trouver cette opportunité. Reporter amène le regret.

Nous avons le droit d’être heureux tant que l’on fait du bien.



İyilik İnsanlık Sanatıdır

Doç. Dr. Halil ALTUNTAŞ
Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi

Darda kalan birini gördüğümüz zaman huzurumuz kaçar. Üstü başı perişan, soğuktan titreyen bir yaşlının yahut çocuklarına yedirecek bir şeyi olmayan annenin durumu, fıtratı bozulmamış hangi yüreği sızlatmaz. Kanadı kırık bir kuşun çaresizliği hangi kalbi titretmez. Pratiğe gelelim: Sırf canlarını kurtarabilmek için evlerini yurtlarını terk edip topraklarımıza sığınan kitlelerin yaşadığı ıstıraplar karşısında kim gözünü yumabilir; hiçbir şey olmamış gibi davranabilir. Karşılaştığımız bu tür olumsuzlukları içimizden gelen bir yönelişle gidermek isteriz, en azından giderilmesini isteriz. İşte bu; insandaki iyilik etme duygusunun eseridir.

“İyilik” ortak paydasından birleşen “ma’rûf” “ihsan” ve “birr”, kavramları ile bunların açılımı niteliğinde olan söylemler son noktada ahlakı/dini temsil eder. Dolayısıyla iyiliğin, hayatın bütününü ilahi iradeye uygun şekilde yaşamak olduğu söylenebilir. Bu bakış açısıyla, iyilik piramidinin zemine basan en geniş yüzeyini iman oluşturur. Dinin hayata yansıyan bütün unsurları bu temel üzerine kuruludur. İyilik olgusunun da kapsamı içinde yer aldığı ahlak ise piramidin doruk noktasını işgal eder. Nitekim Kur’an’ın iyilik tarifi, sırasıyla iman, infak, ibadet ve ahlak unsurlarını içermektedir. Yine Kur’an iyiliği kısaca “takva sahibi insanın davranışı” şeklinde tarif eder. Takvanın, Allah’ın emir ve yasaklarını çiğnemekten sakınmak anlamına geldiği hatırlanacak olursa, iyi insan olmak için iyi Müslüman olmak; iyilik yapmış olmak için Müslümanca bir hayat yaşamak gerektiği anlaşılır.

İyilik bir niteliktir, iyilik etmek ise bir eylem. Hem nitelik olarak, hem de eylem olarak iyilik Mutlak İyi’nin (Allah’ın) vergisidir. O’nun iyiliği insanlara sonsuz nimetler ve bu nimetlere başkalarını da ortak etme isteği şeklinde yansımaktadır. Allah ile kul arasındaki ilişkilerin kilit noktası ve İslami bilincin en önemli göstergesi olan şükür kavramı da burada devreye girer. Şükür, verilen nimete misliyle karşılıkta bulunmak olduğuna göre İslami bakış açısıyla “niçin iyilik ederiz?” sorusunun cevabı şöyle alabilir: İyilik etmek, bize verilen nimetlerin diğer insanlara da ulaşmasında aracılıkta ederek “Allah’a güzel bir borç veren” kul olma ve böylece şükür bilincine erişme isteğini karşılama eylemidir. “Allah’ın sana iyilik yaptığı gibi sen de iyilik yap” emri, iyilik faaliyetlerinin Mutlak İyi’ye, kulluk ölçülerinde cevabi bir bağlılık ve minnet anlamı taşıması gerektiğine işaret ediyor. Gerçekte şükür mekanizması içimizde kurulu olarak bize verilmiştir. Aynı şekilde iyilik gibi kötülüğün de cevheri içimizde, şifrelerimizde var. Şifrenin açılımı ise irademize bırakılmış. Eylemlerimizin iyi ya da kötü diye ayırımı bu yolla, iradenin kullanıldığı yöne, insanın tercihine göre yapılıyor. İyilik cevheri işletilmez ve paslanmaya terk edilirse Allah’a karşı nankörlük dediğimiz afete düşülmüş olur. Bu gerçekten hareketle diyebiliriz ki, hırs ve nefis gibi temel engelleri aşarak, insanların sıkıntılarını önemsemek, yüreklerde açılan merhamet çiçeklerini hemcinslerimizle paylaşmak bir sanattır; bir insanlık sanatıdır.

Nefis ile şeytanın kötülüğü emretmeyi meslek edinmiş olmaları karşısında toplum içinde özel donanıma sahip bir kesim, iyiliğin aktif tutulup yaşatılması (emr bi’l-ma’rûf ve nehy anilmünker) ile görevlendirilmiş, böylece iyilik yönelişi kurumsal bir zemine oturtulmuştur: “Sizden, hayra çağıran, iyiliği emreden ve kötülükten men eden bir topluluk bulunsun. İşte kurtuluşa erenler onlardır.” Hz. Lokman Aleyhisselam’ın, oğluna “İyiliği emret, kötülükten alıkoy” şeklindeki nasihati, bu görevin ifa edildiği sahnede yankılanan bir sadadır. Demek ki mümin insan, iyilik konusunda pasif ve bencil davranarak iyilik mekanizmasını atıl bırakmayacak, öte yandan bu bilinci hemcinslerine de yansıtacaktır.

Mutluluk ve ruh dinginliği sağlayan bir kaynak olarak iyilik neredeyse “vermek”le eş değerdedir. Bir yetimin başını okşarken ona sevgi ve teselli verirsiniz. Doyurduğunuz aç bir hayvan kendisine sizden aldığının sadece iki yudum su olmadığını söyleyemezse de bunu hisseder. Birinin ayak üstü sorduğu adresi tarif ederken ona zaman ayırırsınız. Ancak vermek deyince ilk çağrışımımız maddi olur. Bir yoksulu giydirirsiniz, borçluyu dardan kurtarırsınız, maddi imkânlarınızdan başkalarını yararlandırırsınız. Bunların her biri birer iyiliktir. İyiliklerin mutluluğumuza, insaniyetimize katkıları onların kalitesi oranında olur. Burada iyiliğin yürekten beslenmesi ve verirken alan kişi ile özdeşleşebilmek gibi iki kalite belirleyicisi söz konusudur. Gösteriş için iyilik etmek iyilik değil nifaktır. Siz olsaydınız dudak bükerek alacağınız bir şeyi iyilik adına vermek istemeniz de kendinizi alanın yerine koyamadığınızı gösterir. Bu da iyiliğin niteliğine gölge düşürücü bir etkendir. Zira “Sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda harcamadıkça iyiliğe asla erişemezsiniz.” İyiliğe erişebilmek için iyilik yönelişi aktif tutulmalı, meleke hâline gelmelidir. Bunu başarabilen insan artık “üryan olana ‘elbisen nerede’ diye sormaz; evsize de ‘evinin başına ne geldi? diye.” Mademki acı ve ıstırap var ona düşen dindirmektir. Sebepler ise birer detaydan başka bir şey değildir. Bilir ki yaptığı iyiliği Allah bilmektedir. Zaten O’nun biliyor olması, iyilik yapmak için başka sebebe gerek bırakmaz. “O biliyor, mükâfatımı da o verir, başkasının ‘ne iyi!’ demesine ihtiyacım yok” anlayışı dinin “ihlas” diye tanımladığı “gerçek içtenlik” olgusunun meyvesidir. Burada, verilen -her ne ise- verenin değil, Allah’ındır, kendisi emanetçidir. “Sağ eliyle verdiğini sol eli görmez” Bu sebeple iyilik yaptığı kimse karşısında bir ayrıcalığın sahibi değildir. Yaptığı iyiliği başa kakma düzeysizliğine düşmediği gibi iyiliği karşılığında teşekkür bile beklemez. Başa kakmanın ilahi iltifattan mahrum kalma sebeplerinden biri olduğunu bilir.

İyilik yapmanın verdiği mutluluk gösterilen fedakârlığın sonucudur. Verirken varınızın iyisinden vermeyi öğrenmiş iseniz maddi tutkularınızı bastırmış; maddi olan sizi değil, siz onu yönetmiş olursunuz. Bu başarının meyvesi de bağımlılıktan kurtulan iç dünyanızın yaşayacağı yüksek haz ve hürriyet atmosferi ile beslenen iyilik aktif bir ruh hâlidir.

İyiliğin toplumsal bir olgu olarak yaşanması hedefine ulaşmak için bireysellikten ve pasif konumdan kurtularak iş birliğine ve faaliyete girişmek gerekiyor. “İyilik ve takva (Allah’a karşı gelmekten sakınma) üzere yardımlaşın. Ama günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayın” ayeti bize bu mesajı iletiyor. İyiliğin yaşanır hâlde olması için sergilenecek girişimler sözlü de olur. Kur’an’ın müminler hakkındaki “İyiliği emreder, kötülükten alıkoyarlar” şeklindeki nitelemesinde buna işaret vardır. Fakat unutulmamalıdır ki İslami anlayışta eylemle desteklenmeyen söz, sadece “ağızlarla söylenmiş” laftan ibarettir. Asıl olan iyiliği tavsiye edenin sahip olacağı ehliyettir. Buradaki ehliyet, başkalarına telkin edilmesi gereken iyi olma ve iyilik etme özeliğinin, öncelikle tavsiye edende bulunması gerektiğini ifade ediyor. Kur’an’da dönemin Medine Yahudilerine yönelttiği “Siz kendinizi unutup başkalarına iyiliği mi emrediyorsunuz? (Yaptığınızın çirkinliğini) anlamıyor musunuz?” şeklindeki hitap Müslümanlar için de “sakın bunlar gibi olmayın” anlamında dolaylı bir uyarı niteliğindedir.

İyilik yeteneğini devre dışı bırakmak kötüye ve kötülüğe yol açar. Kötülüğün yüklediği negatif elektrikten, iç rahatsızlığından, vicdan azabından kurtulmanın yolu da iyiliktir. Bu, insan ruhunun bir gerçeğidir. Nice hayır hizmetleri vardır ki, hassas yürekli, günah işlemez kişilerce ortaya çıkarılmış değillerdir. Yapılan yanlışlar ve günahlar sebebi ile hak ve hakikate verilen zararları iyilik yoluyla telafi etme çaba ve niyetleri onları iyiliğe yöneltmiştir. Nitekim Peygamberimiz (s.a.s.) insanın günahsız olamayacağı tespitini yapar. Kur’an-ı Kerim de her nasılsa işlenen kötülüğü, peşinden yapılacak iyilikle telafi yoluna başvurmayı akıllı müminin davranışları arasında olarak zikreder ve bu gerçeği “şüphesiz, iyilikler kötülükler giderir” ayetiyle hükme bağlar. Aynı gerçek Hz. Peygamber’in dilinden “Nerede olursan ol, Allah’a karşı gelmekten sakın. İşlediğin bir kötülükten sonra iyilik yap ki onu yok etsin” şeklinde ifadesini bulur.
“Kötülüğü iyilikle yok etme”nin bir anlamı da yapılan kötülük ve haksızlığa karşı iyilikle karşılık vermektir. Evet, bu zor bir iştir. Ham yüreklerimiz gördüğümüz kötülüğe isyan eder ve “misliyle karşılık!” deyiverir. Oysa kör dürtülere teslim olmaktan başka bir şey değildir bu. “Herkes” gibi davranmak yerine, iyilikle karşılık vermek zor ama kârlıdır. Hayatın içinde ruh ve nefis terbiyesi için etkili bir tekniktir bu. Böyle davranılması kişiler arasındaki düşmanlık duygularının yok olmasını sağlayacaktır. Kur’an bu sonucu; “Bir de bakarsın ki seninle arasında düşmanlık bulunan kimse sıcak bir dost oluvermiş” diye dikkatlere sunuyor. “Denedim ama karşılığı yine kötülük oldu” diyen kişi, iyilikle mukabelesindeki samimiyet derecesini gözden geçirmelidir. Acaba bunu yaparken Allah rızasını mı gözetmiştir, yoksa kuşa yem atan avcı gibi mi davranmıştır? Diyelim ki amacımız Allah’ın rızası idi, ama yine de kötülük görmek oldu; kazanan yine biz oluruz; Çünkü bütün varlığımızın nihai amacı Allah rızasıdır ve biz o uğurda somut bir adım daha atmış oluruz. Atasözümüzün tam yeridir: “İyilik yap denize at, balık bilmezse Hâlik bilir.” Dahası var: “İyiliğe iyilik her kişinin işidir, kötülüğe iyilik er kişinin işidir.” Mürüvvetimizi tahkim etmiş oluruz; bu az bir şey midir?

İmkân bulunduğu hâlde iyilik yapmayı ertelemek ahlaki açıdan riskli bir tutumdur. Her şeyden önce kullanılmayan iyilik duygusu körelir, yok olmaya yüz tutar. Daha da önemlisi iyilik yapma imkânı fiilen yitirilebilir. Fırsat varken onu değerlendirmek gerekir. Fırsat her zaman ele bulunmaz. “Sonra yaparım”cılık pişman eder.

İyiliklerimiz kadar mutlu olma hakkımız vardır.

Comments are closed.