Işıl Baştuğ & Mahmut Avcı

The show highlights human feelings and sentiment and shows that despite changing circumstances Turkish people`s age-old custom of offering a helping hand to a person in need did not disappear yet. By posing the question, “What Would You Do?” the show calls out to the conscience of the people and brings a light of hope to those who keep complaining about what the world has come to.

You are in the cashier line in a supermarket. There is mother in front of you who wants to buy baby formula for her baby. But she is flustered… You eavesdrop to find out what is wrong. Then you realize that she does not have enough money to pay for what she got. Not knowing what to do she stares at her basket and checks her purse in vain. But her money falls short to buy them.

You are in a pharmacy. As you make your way to the door after you bought some medicine a man walks in to buy poison. You first think of it as a usual request. But then you realize he wants to get poison to kill the dog he brought in with him.

It is easy to come across at least one of dozens of similar incidents. Then what would you do if you run into an incident like that? Would you stop and get involved or just walk off ignoring it?

“What Would You Do” TV reality show on TRT 1 produced by Mahmut Avcı and Işıl Baştuğ wants to see the reaction of people in similar events. The show aims at moving people’s conscious by questioning their feelings. The show is screened with the motto of “We are there when you think no one is watching.”

The show highlights human feelings and sentiment and shows that despite changing circumstances Turkish people`s age-old custom of offering a helping hand to a person in need did not disappear yet. By posing the question, “What Would You Do?” the show calls out to the conscience of the people and brings a light of hope to those who keep complaining about what the world has come to.

Kindness is a Matter of Conscience

“What Would You Do?” team writes a plot and asks the professional actors to play it out in places where they have previously installed the cameras. In addition to the actors there are also collaborators involved. The setting is always a public place frequented by many people on daily basis. The theme is always something pertaining to the cultural and moral values of the society. Once the crew is ready they start waiting until any random person who is totally unaware of the set-up involves in the situation. The events unfold as random people who is oblivious to the show`s presence interfere in. The show continues with random people’s reaction against heart-breaking situations and finale is done with the presenter Altan Erkekli`s entrance to the place with cameramen. Erkekli walks up to these charitable people and interviews them after introducing himself. Sometimes the set up is so real and the situation is so sickening that the kind person is relieved after he learns from Erkekli that it was fictional.

The statistics regarding the the episode’s chosen theme are given in the subtitles during the show`s runtime. For instance if the theme is about children running away from home the statistics regarding the children who run away from home every year come up on the screen. Or if the set up is about mobbing in the workplace the statistics concerning that run in the subtitles during that episode.

When the persons, who interfered in an unjust, unfair or abusive situation enacted by the show`s actors are interviewed later almost on all occasions these people’s common trait is the ability to empathize. “I put myself into his shoes” they say when asked why they reacted the way they did. If there is a child involved in the fiction abusive situation “I just thought what if it was my child” they respond.

The show`s popular themes that hit on the high spots move both the show’s viewers and those who got involved in the situation unaware of that it is a set-up. On more than one occasion even the crew was brought to tears.

One of its producers, Mahmut Avcı who articulated their goal as raising awareness regarding the importance of moral values education said, “We are trying to put on the show the human stories about the situations life throws at us and how we can do the right thing in that situation in line with our values. This show is teamwork and we all believe in the power of kindness. Kindness is about noticing and acting with virtue in a given situation. Because kindness is a matter of conscience.”

The most significant aspect of the show is that it inspires people to ask the question “What would I do if I ran into the same situation?” to themselves.

What Would You Do?

The show was a big hit when it was aired due to the sincerity of the kind people featured as guests in the show and the rich content it offers. Each episode started with a public commentary. For instance if the theme was car crashes the show would start with a short clip about the traffic rules for pedestrians and drivers and emergency aid in case of an accident. Or else if it was about lying there would be a short clip about the faults led by lies.

In one of the episodes, which always have a different plotline, the moment of an accident and the events that followed was screened. According to the set-up a driver would hit a young woman and there would be collaborators among the passers-by. After everyone gets ready the camera starts rolling. The car hits the young woman in her early twenties as she is crossing the street. The passers-by notice that the girl has collapsed after the car hit her. They run to help the victim. After the first shock passes more cool-headed ones try to do the first aid. Some object to the removal of the victim fearing that she might have broken limbs while others insist that she should be removed to the shady part of the road. Some also asks the victim`s name trying to figure out if she lost conscious or not.

There is one doctor and one nurse among those who first arrive in the scene thus they show what should be done in a similar situation by example to the show’s viewers as it is previously mentioned in the show. While one of the show`s inside-men insists to carry the victim lying on the ground to the shade the doctor time and again tells them not to move her. Likewise in the next set-up an unaware passer-by woman checks the victim`s heartbeat first. After she says there is no problem in the heartbeat she suggests to others ready to help out not to move the victim, as she fears that there might be some broken limbs. There are all sorts of people who rush to the side of the victim. While some panic and call doctor friends and relatives others call 991 to report the accident. The story does not end there. According to the plotline the person acting as the offender driver is supposed to get on his car and flee. In order to make an excuse he says “Let me park my car to the rear of the road” which people surrounding the victim strongly oppose. “Let the police arrive first then you can park your car” they say. When the offender driver finds the right moment and runs these kind people are enraged. Yet they do not give up. They repeat to each other the car place number of the car in order to memorize it. Some even run chasing the car. The more seasoned ones take a picture of the scene in order to document it and report it to the traffic police. There is one smart guy though who walks to the car and takes the car keys to make sure that the offender driver can ever never flee the scene. He refuses to give it back to the driver even though he keeps pleading.

When all are angry and upset the show’s presenter Altan Erkekli swiftly walks up to them. Then the tension disappears and the people smile with a big relief.

Another plotline is even more heart breaking. In this episode an actress who plays a homeless woman in rags approaches the cashier in the market. Another actor from the show is on the line playing a random customer. He acts disturbed by the presence of a homeless. While the homeless girl walks to the cashier to pay for two pieces of food items she picked up the so-called random customer in the other cashier makes a rude remark about her. While he pays for his own items he says that he is disgusted to be in the same shop with a homeless. The homeless girl looks at her food and the money she is holding to pay before she starts crying. The actor disguised as an abusive customer goes to the extent of scolding the cashier girl. “Why do you allow in such people into this market” he exclaims.

The cameras previously installed in convenient places are rolling. The abusive customer keeps insulting the homeless girl who turns to another customer approaching the cash register. “Sister I want to buy these but he won`t let me” she says pleadingly. The customer stops and tries to grasp the situation for a moment. Then she turns to the abusive customer and asks “Do you know her?” The actor playing the abusive customer answers “No! She is sleeping on the streets or something. Just look at her clothes. She is up to no good.” He just turns away with a huff and puff. The actress disguised as the homeless girl shows her money and says “I got money, sister. ”

“Right now I am going to report you. Just get out of here. Go do shopping somewhere else. You will leave contagious diseases” the abusive customer continues. The lady tries to keep the homeless girl away from him and tries to prevent the argument from getting out of hand. Just at that moment the abusive customer takes back his credit card from the cashier and says, “I just don’t want to buy from here,” he says before leaving the supermarket in protest. The camera focuses on the kind and caring lady customer. She approaches the homeless girl with compassion. “You should better go to a shelter. Do not sleep rough on the streets. Look how people are treating you. Let`s call the police and they will show you a place” she says kindly trying to help. In the meantime she buys a cardigan from the women`s clothes aisle and puts on the homeless girl. Some of the other customers who have been shopping while these were happening walk up to the homeless girl to give her money. “I got money,” she protests refusing the money. As they walk up to the exit together with the kind lady she turns around and gives a hug to the lady. Just at that moment Erkekli approaches them with the cameras. The lady breaks down in tears after she sees the cameras and realizes that it was fiction. It is such a heart breaking moment that even the crew is moved to tears.

It is a commendable act for total strangers to come together to help out a person in need and watching random people doing an act of kindness renews one`s faith and hope in humanity. This reality TV show aims at raising awareness of kindness and helping people to empathize with others.

 

Emission télévisée de TRT 1 (l’Etablissement de Radio et Télévision de Turquie) – Les producteurs Mahmut Avcı et Işıl Baştuğ

C’est une émission produite par Mahmut Avcı et Işıl Baştuğ, diffusé sur la chaine TRT.

Choisis ton Chemin

L’obscurité de la nuit ou la luminosité de la journée. Choisissez le blanc ou le noir. S’arrêter ou courir pour vous ?

Aidez-vous celui qui en a besoin ou faites-vous comme si vous ne l’aviez pas vu ?

Le programme « si c’était toi, qu’aurais tu fait ?» avec le slogan « quand vous pensez que personne ne vous observe, nous sommes là ! » Est fait pour montrer comment se comporte les gens avec ceux qui sont dans le besoin. Ce programme nous permet d’interroger nos sentiments et de nous rappeler de nos valeurs perdues.

Ce programme qui est diffusé sur TRT dont les producteurs sont Mahmut Avci et Işıl Başbuğ nous montre que nos citoyens sont présents pour aider autrui malgré les situations qui ont changées.

De cette façon la sensibilité de la population augmente.

Işıl Baştuğ & Mahmut Avcı

İnsani duyguları ön plana çıkaran program, Türk insanının değişen koşullara inat yardıma muhtaç insanlara el uzatmaktan vazgeçmediğini gösterir. “Sen Olsan Ne Yapardın?” diyerek vicdanına seslenen program, dünyanın gün geçtikçe kötüye gittiğinden dem vuran insanlara umut ışığı olmuştur.

Markettesiniz alışverişinizi tamamlayıp ödeme yapmak için sıraya giriyorsunuz. Önünüzde çocuğuna mama almak isteyen bir anne… Fakat telaş içinde… Biraz kulak verip telaşının nedenini anlamaya çalışıyorsunuz. Neden sonra anlıyorsunuz ki bu annenin aldıklarına parası yetmiyor. Anne ne yapacağını şaşırıp bir elindekilere bir de cüzdanına bakıyor fakat nafile, parası çıkışmıyor. Eczanedesiniz ilacınızı alıp tam da kapıya doğru ilerlerken eczaneye zehir almak için bir adam geliyor. Önce sıradan bir şeymiş gibi algılıyorsunuz fakat bir süre sonra yanında getirdiği bir köpeği öldürmek için zehir istediğini anlıyorsunuz.

Bunun gibi onlarca olayın en az biriyle karşılaşmak mümkün. Peki, böyle olaylarla karşılaşsanız ne yapardınız? Durup olaya müdahale mi ederdiniz yoksa umursamadan yolunuza mı giderdiniz?

TRT 1 ekranlarında iki sezon boyunca yayınlanan yapımcılığını Mahmut Avcı ve Işıl Baştuğ’un üstlendiği “Sen Olsan Ne Yapardın?” programıyla insanların olaylar karşısındaki tepkileri ölçülmek istenir. Duyguları sorgulatarak insanın vicdanını harekete geçiren program “Ne zaman kimsenin sizi izlemediğini düşünürseniz biz oradayız.” sloganıyla izleyici karşısına çıkmıştır.

İnsani duyguları ön plana çıkaran program, Türk insanının değişen koşullara inat yardıma muhtaç insanlara el uzatmaktan vazgeçmediğini gösterir. “Sen Olsan Ne Yapardın?” diyerek vicdanına seslenen program, dünyanın gün geçtikçe kötüye gittiğinden dem vuran insanlara umut ışığı olmuştur.

İyilik Vicdani Bir Meseledir

“Sen Olsan Ne Yapardın?” programında gizli kameralarla çevrili mekânlarda profesyonel oyuncularla bir kurgu yapılır. Oyuncular ve ayrıca işbirlikçiler vardır. Mekânlar kamuoyuna açık, insanların gün içinde girip çıktığı mekânlardan tercih edilir. Konular ise daha çok toplumun kültürel ve ahlaki değerlerine hitap edecek şekilde hazırlanır ve ekip hazır olduktan sonra da kurgudan habersiz bir şekilde ortamda bulunan insanlardan olaya dâhil olmaları beklenir. Olaydan habersiz insanların ortama dâhil olmasıyla da mizansen devam eder. Can alıcı durumlar karşısında insanların verdiği tepkilerle program devam eder ve en sonunda sunucu Altan Erkekli, kameralarla olaya dâhil olan kişilerin yanına gelir ve bu iyiliksever kişilerle tanışır. Bazen kurgular o kadar gerçekmiş gibi algılanır, olumsuz durumlar o kadar can sıkıcı hale gelir ki olayın kurgu olduğunu öğrenen kişi derin bir oh çeker.

Program devam ederken o anda işlenen konu ile ilgili istatistiksel veriler de alt yazı olarak ekrandan geçer. Örneğin mizansen çocukların evden kaçması üzerine ise evden kaçanların sayısı istatistiksel olarak ekrana yansıtılıyor. Ya da olay, işverenin çalışanına uyguladığı psikolojik şiddet üzerine kurguluysa aynı şekilde konuyla ilgili istatistiksel veriler alt yazı olarak ekranda yer alıyor.

Ortama bir şekilde dahil olan insanların, olayın kurgu olduğunu anlamalarından sonra yaptıkları açıklamaların ortak özelliği ise empati kurabilme. Çoğu kişi “Kendimi o kişinin yerine koydum.” Ya da “Kurguda bir çocuk varsa kendi çocuğumu onun yerine koydum.” diyerek yaşanan olaya tepkisiz kalmamışlardır.

Program, içeriğindeki can alıcı konularıyla hem ekran başındakilere hem de kurgudan habersiz, olaya dâhil olan kişilere duygusal anlar yaşatmıştır. Hatta bazen teknik ekiptekilerin bile gözyaşlarına hâkim olamadığı olaylar yaşanmıştır.

Yapımcılardan Mahmut Avcı, değerler eğitimi üzerine farkındalık uyandırmaya çalıştıkları programda, amaçlarını şöyle ifade etmiştir: “Hayatın bize sunduğu insanın hallerine dair, insani değer olarak yapabileceği doğruları hikâye olarak televizyon ekranlarına taşımaya gayret ediyoruz. Biz bu çalışmayı ekibimizle beraber yapıyoruz ve inandığımız şey iyiliğin gücüdür. İyilik görmektir, görüp erdemde bulunmaktır. Çünkü iyilik vicdani bir meseledir.”

Programın en önemli özelliği ise sizi de olayın içine alarak “Ben aynı durumla karşılaşsaydım ne yapardım?” dedirtmesi.

Sen Olsan Ne Yapardın?

İyi insanların konuk olduğu program yayınlandığı tarihlerde zengin içeriğiyle izleyicileri ekrana kilitledi. Bölüm başlarında dikkat çekici açıklamalar yapıldı. Örneğin, mizansen trafik kazasıyla ilgiliyse öncesinde yayaların ve sürücülerin dikkatli olması gerektiği ve kaza anında ilkyardım bilgisinin hayati öneme sahip olduğu vurgulandı. Eğer kurgu yalan üzerine hazırlanmışsa yalan söylemenin yol açtığı hatalardan kısaca bahsedildi.

Birbirinden farklı olaylarla izleyici karşısına çıkan bölümlerden birinde bir trafik kazası anı ve sonrasında yaşananlar işlenir. Hazırlanan kurguda arabanın şoförü, arabanın çarptığı genç kız ve halkın arasına karışmış işbirlikçi, programın profesyonel ekibinden. Herkes hazırlanıp kameralar da kayda geçtikten sonra kurgu işlemeye başlar. Yirmili yaşlarda genç bir kız, yolun karşısına geçmek isterken yolda ilerleyen bir araba gelip kıza çarpar. Arabanın çarpmasıyla yere yığılan kızı çevredeki insanlar fark ederler. Kazazedeye yardıma koşan halk ilk şaşkınlığı atlattıktan sonra, içinde soğukkanlı olanlar yerde yatan kıza ilkyardım uygulamaya başlar. Kimi kırık olması ihtimaline karşı kıpırdatılmasına karşı çıkar. Kimi de gölgeye çekme konusunda ısrar eder. İsmini öğrenmeye çalışıp bilincinin yerinde olup olmadığını öğrenmeye çalışanlar da diğer yandan harekete geçerler.

İlk olarak olaya müdahale edenler içinde bir doktor ve hemşire olması program içeriğinde de bahsedildiği üzere bunun gibi bir olayla karşılaşıldığında ne yapılması gerektiğini izleyenlere gösterir. Çünkü halkın içindeki işbirlikçilerden biri ısrarla yerde yatan kızı kenara taşımak isterken doktor olduğunu söyleyen kişi kıpırdatılmaması gerektiğini defaatle vurgular. Aynı şekilde bir sonraki kurguda olaylardan habersiz bir kadın mağdur rolündeki oyuncunun yere düşmesiyle hemen nabzını kontrol eder. Nabzında bir sorun olmadığını söyledikten sonra da boynunda bir kırık olacağını düşündüğünden, o da yerinden kıpırdatılmaması gerektiğini yardım etmek için bekleyen diğer kişilere söyler. Telaştan ne yapacağını şaşırıp yardım için doktor yakınlarını arayanlar, 112’yi arayıp durumdan haberdar edenler kısa sürede etrafı sarar. Olay sadece bununla bitmez. Kurguya göre şoför rolündeki kişinin de bu arada arabasına binip kaçması gerekmektedir. Bunun için önce bir bahane uydurarak “Arabamı biraz kenara mı çeksem?”diye söylenir ama halk buna tepki gösterir. Önce polis gelsin sonra çekersin diyenler çoğunluktadır. Fakat iyiliksever halkın yerdeki kazazede ile ilgilendikleri anı fırsat bilip kaçan şoförle, sinirler iyice gerilir. Yardımsever halkımız bu sefer de iş başındadır ve arabanın plakasını birbirlerine söyleyip akıllarında tutmaya çalışırlar. Hatta bazıları arabanın arkasından koşup yakalamaya kalkışır. Bu gibi olaylar karşısında daha tecrübeliler ise o anda trafik polisine vermek üzere olay yerinin fotoğrafını çekerek belgeler. Özellikle bir kişinin şoförün kaçma ihtimaline karşı arabaya doğru yönelerek arabanın anahtarını alması ve şoförün ısrarlarına rağmen vermemesi dikkatlerden kaçmaz.

Sinirlerin iyice gerildiği anda sunucu Altan Erkekli’nin hızlı adımlarla olay yerine gelmesiyle yüzlerdeki huzursuzluk yerini tatlı bir gülümsemeye bırakır.

Bir başka kurgu ise oldukça duygu yüklüdür. Bölüm, mağdur rolünde üstü başı yırtık bir kızın alışveriş yapmak istemesi ve onun markette olmasından rahatsız olan başka roldeki bir kişi arasında geçer. Üstü başı yırtık, mağdur rolündeki kız elinde iki parça yiyecekle kasaya doğru ilerler. Onu markette istemeyen diğer kişi bir yandan ödemesini yapmaya çalışırken diğer yandan bu üstü başı yırtık kızla aynı ortamda bulunmaktan rahatsız olduğunu ifade etmektedir. Kız bir elindekilere bir de parasına bakar ve ağlamaya başlar. Hatta ödeme yapan kişi daha da üstüne giderek “Böyle insanları neden marketinize alıyorsunuz?” diye söylenir.

Gizli kameralar kayıttadır ve ödeme yapmaya çalışan kişi alışveriş yapmaya çalışan mağdur kıza sözleriyle aralıksız sataşmaya devam etmektedir. Bu sırada bir bayan kasaya doğru yaklaşır ve o anda mağdur rolündeki kız ağlayarak “Abla ben bunları almak istiyorum izin vermiyor.” der. Kadın birkaç saniye bakıp olayı anlamaya çalıştıktan sonra “Tanıyor musunuz?” diye kasaya yaklaşmasına izin vermeyen kişiye sorar. Oyuncumuz “Hayır! Sokakta mı yaşıyor nedir, haline kılığına bir bakın nedir ne değildir.” diye sinirli bir şekilde cevap verip önüne dönerken mağdur rolündeki kız bayana dönerek “Abla param var.” diyerek elindeki parayı gösterir.

“Bak şimdi seni şikâyet edeceğim git buradan, git başka yerde alışverişini yap hastalık bulaştıracaksın.” diyen kişiden kızı uzaklaştırmaya çalışan kadın, tatlı dille iki tarafı da idare etmeye çalışır. Bu arada ödeme yapmaya çalışan oyuncu kredi kartını geri alır ve aldıklarımdan vazgeçtim diyerek ortamı terk eder. Şimdi artık gözler yardımsever kadın ile mağdur rolündeki kızdadır. Kıza şefkatle yaklaşarak “Sığınma evine gitsen, dışarıda kalma bak insanlar sana neler yapıyorlar, polisi arayalım gelip seni alsınlar.” diyerek kıza yardımcı olmaya çalışır. Aynı zamanda da kıyafet reyonundan bir hırka alıp kızın üstüne giydirir. Bu esnada markette bulunan başka kişiler de onların yanına gelerek mağdur kıza para vermeye çalışırlar. Fakat o, ‘param var’ diyerek kabul etmez. Beraber ödeme yapmak için kapıya doğru yaklaştıkları esnada mağdur rolündeki oyuncu kız, iyiliksever kadına dönüp minnetle sarılır. Tam bu anda sunucu onların yanına gelir ve kameraları gören kadın bu durumun bir kurgu olduğunu görünce dayanamaz ve gözyaşlarına boğulur. Bu an o kadar duygu yüklüdür ki âna şahit olan ekip de duygulanır.

Birbirini tanımayan insanların bir araya gelip yardıma ihtiyacı olan biri için aynı fikir etrafında toplanması takdire şayan bir harekettir ve insana olan inanç, iyilik yapanları gördükçe tazelenir.

Bu TV programı insanlarda farkındalık oluşturmayı ve empati duygusunu geliştirmeyi amaçlamaktadır.

 

Işıl Baştuğ & Mahmut Avcı

İnsani duyguları ön plana çıkaran program, Türk insanının değişen koşullara inat yardıma muhtaç insanlara el uzatmaktan vazgeçmediğini gösterir. “Sen Olsan Ne Yapardın?” diyerek vicdanına seslenen program, dünyanın gün geçtikçe kötüye gittiğinden dem vuran insanlara umut ışığı olmuştur.

Markettesiniz alışverişinizi tamamlayıp ödeme yapmak için sıraya giriyorsunuz. Önünüzde çocuğuna mama almak isteyen bir anne… Fakat telaş içinde… Biraz kulak verip telaşının nedenini anlamaya çalışıyorsunuz. Neden sonra anlıyorsunuz ki bu annenin aldıklarına parası yetmiyor. Anne ne yapacağını şaşırıp bir elindekilere bir de cüzdanına bakıyor fakat nafile, parası çıkışmıyor. Eczanedesiniz ilacınızı alıp tam da kapıya doğru ilerlerken eczaneye zehir almak için bir adam geliyor. Önce sıradan bir şeymiş gibi algılıyorsunuz fakat bir süre sonra yanında getirdiği bir köpeği öldürmek için zehir istediğini anlıyorsunuz.

Bunun gibi onlarca olayın en az biriyle karşılaşmak mümkün. Peki, böyle olaylarla karşılaşsanız ne yapardınız? Durup olaya müdahale mi ederdiniz yoksa umursamadan yolunuza mı giderdiniz?

TRT 1 ekranlarında iki sezon boyunca yayınlanan yapımcılığını Mahmut Avcı ve Işıl Baştuğ’un üstlendiği “Sen Olsan Ne Yapardın?” programıyla insanların olaylar karşısındaki tepkileri ölçülmek istenir. Duyguları sorgulatarak insanın vicdanını harekete geçiren program “Ne zaman kimsenin sizi izlemediğini düşünürseniz biz oradayız.” sloganıyla izleyici karşısına çıkmıştır.

İnsani duyguları ön plana çıkaran program, Türk insanının değişen koşullara inat yardıma muhtaç insanlara el uzatmaktan vazgeçmediğini gösterir. “Sen Olsan Ne Yapardın?” diyerek vicdanına seslenen program, dünyanın gün geçtikçe kötüye gittiğinden dem vuran insanlara umut ışığı olmuştur.

İyilik Vicdani Bir Meseledir

“Sen Olsan Ne Yapardın?” programında gizli kameralarla çevrili mekânlarda profesyonel oyuncularla bir kurgu yapılır. Oyuncular ve ayrıca işbirlikçiler vardır. Mekânlar kamuoyuna açık, insanların gün içinde girip çıktığı mekânlardan tercih edilir. Konular ise daha çok toplumun kültürel ve ahlaki değerlerine hitap edecek şekilde hazırlanır ve ekip hazır olduktan sonra da kurgudan habersiz bir şekilde ortamda bulunan insanlardan olaya dâhil olmaları beklenir. Olaydan habersiz insanların ortama dâhil olmasıyla da mizansen devam eder. Can alıcı durumlar karşısında insanların verdiği tepkilerle program devam eder ve en sonunda sunucu Altan Erkekli, kameralarla olaya dâhil olan kişilerin yanına gelir ve bu iyiliksever kişilerle tanışır. Bazen kurgular o kadar gerçekmiş gibi algılanır, olumsuz durumlar o kadar can sıkıcı hale gelir ki olayın kurgu olduğunu öğrenen kişi derin bir oh çeker.

Program devam ederken o anda işlenen konu ile ilgili istatistiksel veriler de alt yazı olarak ekrandan geçer. Örneğin mizansen çocukların evden kaçması üzerine ise evden kaçanların sayısı istatistiksel olarak ekrana yansıtılıyor. Ya da olay, işverenin çalışanına uyguladığı psikolojik şiddet üzerine kurguluysa aynı şekilde konuyla ilgili istatistiksel veriler alt yazı olarak ekranda yer alıyor.

Ortama bir şekilde dahil olan insanların, olayın kurgu olduğunu anlamalarından sonra yaptıkları açıklamaların ortak özelliği ise empati kurabilme. Çoğu kişi “Kendimi o kişinin yerine koydum.” Ya da “Kurguda bir çocuk varsa kendi çocuğumu onun yerine koydum.” diyerek yaşanan olaya tepkisiz kalmamışlardır.

Program, içeriğindeki can alıcı konularıyla hem ekran başındakilere hem de kurgudan habersiz, olaya dâhil olan kişilere duygusal anlar yaşatmıştır. Hatta bazen teknik ekiptekilerin bile gözyaşlarına hâkim olamadığı olaylar yaşanmıştır.

Yapımcılardan Mahmut Avcı, değerler eğitimi üzerine farkındalık uyandırmaya çalıştıkları programda, amaçlarını şöyle ifade etmiştir: “Hayatın bize sunduğu insanın hallerine dair, insani değer olarak yapabileceği doğruları hikâye olarak televizyon ekranlarına taşımaya gayret ediyoruz. Biz bu çalışmayı ekibimizle beraber yapıyoruz ve inandığımız şey iyiliğin gücüdür. İyilik görmektir, görüp erdemde bulunmaktır. Çünkü iyilik vicdani bir meseledir.”

Programın en önemli özelliği ise sizi de olayın içine alarak “Ben aynı durumla karşılaşsaydım ne yapardım?” dedirtmesi.

Sen Olsan Ne Yapardın?

İyi insanların konuk olduğu program yayınlandığı tarihlerde zengin içeriğiyle izleyicileri ekrana kilitledi. Bölüm başlarında dikkat çekici açıklamalar yapıldı. Örneğin, mizansen trafik kazasıyla ilgiliyse öncesinde yayaların ve sürücülerin dikkatli olması gerektiği ve kaza anında ilkyardım bilgisinin hayati öneme sahip olduğu vurgulandı. Eğer kurgu yalan üzerine hazırlanmışsa yalan söylemenin yol açtığı hatalardan kısaca bahsedildi.

Birbirinden farklı olaylarla izleyici karşısına çıkan bölümlerden birinde bir trafik kazası anı ve sonrasında yaşananlar işlenir. Hazırlanan kurguda arabanın şoförü, arabanın çarptığı genç kız ve halkın arasına karışmış işbirlikçi, programın profesyonel ekibinden. Herkes hazırlanıp kameralar da kayda geçtikten sonra kurgu işlemeye başlar. Yirmili yaşlarda genç bir kız, yolun karşısına geçmek isterken yolda ilerleyen bir araba gelip kıza çarpar. Arabanın çarpmasıyla yere yığılan kızı çevredeki insanlar fark ederler. Kazazedeye yardıma koşan halk ilk şaşkınlığı atlattıktan sonra, içinde soğukkanlı olanlar yerde yatan kıza ilkyardım uygulamaya başlar. Kimi kırık olması ihtimaline karşı kıpırdatılmasına karşı çıkar. Kimi de gölgeye çekme konusunda ısrar eder. İsmini öğrenmeye çalışıp bilincinin yerinde olup olmadığını öğrenmeye çalışanlar da diğer yandan harekete geçerler.

İlk olarak olaya müdahale edenler içinde bir doktor ve hemşire olması program içeriğinde de bahsedildiği üzere bunun gibi bir olayla karşılaşıldığında ne yapılması gerektiğini izleyenlere gösterir. Çünkü halkın içindeki işbirlikçilerden biri ısrarla yerde yatan kızı kenara taşımak isterken doktor olduğunu söyleyen kişi kıpırdatılmaması gerektiğini defaatle vurgular. Aynı şekilde bir sonraki kurguda olaylardan habersiz bir kadın mağdur rolündeki oyuncunun yere düşmesiyle hemen nabzını kontrol eder. Nabzında bir sorun olmadığını söyledikten sonra da boynunda bir kırık olacağını düşündüğünden, o da yerinden kıpırdatılmaması gerektiğini yardım etmek için bekleyen diğer kişilere söyler. Telaştan ne yapacağını şaşırıp yardım için doktor yakınlarını arayanlar, 112’yi arayıp durumdan haberdar edenler kısa sürede etrafı sarar. Olay sadece bununla bitmez. Kurguya göre şoför rolündeki kişinin de bu arada arabasına binip kaçması gerekmektedir. Bunun için önce bir bahane uydurarak “Arabamı biraz kenara mı çeksem?”diye söylenir ama halk buna tepki gösterir. Önce polis gelsin sonra çekersin diyenler çoğunluktadır. Fakat iyiliksever halkın yerdeki kazazede ile ilgilendikleri anı fırsat bilip kaçan şoförle, sinirler iyice gerilir. Yardımsever halkımız bu sefer de iş başındadır ve arabanın plakasını birbirlerine söyleyip akıllarında tutmaya çalışırlar. Hatta bazıları arabanın arkasından koşup yakalamaya kalkışır. Bu gibi olaylar karşısında daha tecrübeliler ise o anda trafik polisine vermek üzere olay yerinin fotoğrafını çekerek belgeler. Özellikle bir kişinin şoförün kaçma ihtimaline karşı arabaya doğru yönelerek arabanın anahtarını alması ve şoförün ısrarlarına rağmen vermemesi dikkatlerden kaçmaz.

Sinirlerin iyice gerildiği anda sunucu Altan Erkekli’nin hızlı adımlarla olay yerine gelmesiyle yüzlerdeki huzursuzluk yerini tatlı bir gülümsemeye bırakır.

Bir başka kurgu ise oldukça duygu yüklüdür. Bölüm, mağdur rolünde üstü başı yırtık bir kızın alışveriş yapmak istemesi ve onun markette olmasından rahatsız olan başka roldeki bir kişi arasında geçer. Üstü başı yırtık, mağdur rolündeki kız elinde iki parça yiyecekle kasaya doğru ilerler. Onu markette istemeyen diğer kişi bir yandan ödemesini yapmaya çalışırken diğer yandan bu üstü başı yırtık kızla aynı ortamda bulunmaktan rahatsız olduğunu ifade etmektedir. Kız bir elindekilere bir de parasına bakar ve ağlamaya başlar. Hatta ödeme yapan kişi daha da üstüne giderek “Böyle insanları neden marketinize alıyorsunuz?” diye söylenir.

Gizli kameralar kayıttadır ve ödeme yapmaya çalışan kişi alışveriş yapmaya çalışan mağdur kıza sözleriyle aralıksız sataşmaya devam etmektedir. Bu sırada bir bayan kasaya doğru yaklaşır ve o anda mağdur rolündeki kız ağlayarak “Abla ben bunları almak istiyorum izin vermiyor.” der. Kadın birkaç saniye bakıp olayı anlamaya çalıştıktan sonra “Tanıyor musunuz?” diye kasaya yaklaşmasına izin vermeyen kişiye sorar. Oyuncumuz “Hayır! Sokakta mı yaşıyor nedir, haline kılığına bir bakın nedir ne değildir.” diye sinirli bir şekilde cevap verip önüne dönerken mağdur rolündeki kız bayana dönerek “Abla param var.” diyerek elindeki parayı gösterir.

“Bak şimdi seni şikâyet edeceğim git buradan, git başka yerde alışverişini yap hastalık bulaştıracaksın.” diyen kişiden kızı uzaklaştırmaya çalışan kadın, tatlı dille iki tarafı da idare etmeye çalışır. Bu arada ödeme yapmaya çalışan oyuncu kredi kartını geri alır ve aldıklarımdan vazgeçtim diyerek ortamı terk eder. Şimdi artık gözler yardımsever kadın ile mağdur rolündeki kızdadır. Kıza şefkatle yaklaşarak “Sığınma evine gitsen, dışarıda kalma bak insanlar sana neler yapıyorlar, polisi arayalım gelip seni alsınlar.” diyerek kıza yardımcı olmaya çalışır. Aynı zamanda da kıyafet reyonundan bir hırka alıp kızın üstüne giydirir. Bu esnada markette bulunan başka kişiler de onların yanına gelerek mağdur kıza para vermeye çalışırlar. Fakat o, ‘param var’ diyerek kabul etmez. Beraber ödeme yapmak için kapıya doğru yaklaştıkları esnada mağdur rolündeki oyuncu kız, iyiliksever kadına dönüp minnetle sarılır. Tam bu anda sunucu onların yanına gelir ve kameraları gören kadın bu durumun bir kurgu olduğunu görünce dayanamaz ve gözyaşlarına boğulur. Bu an o kadar duygu yüklüdür ki âna şahit olan ekip de duygulanır.

Birbirini tanımayan insanların bir araya gelip yardıma ihtiyacı olan biri için aynı fikir etrafında toplanması takdire şayan bir harekettir ve insana olan inanç, iyilik yapanları gördükçe tazelenir.

Bu TV programı insanlarda farkındalık oluşturmayı ve empati duygusunu geliştirmeyi amaçlamaktadır.

 

Comments are closed.